انواع روش‌های استریل کردن ابزارآلات آزمایشگاهی و پزشکی

استریل کردن ابزارآلات آزمایشگاهی و پزشکی یکی از مهم‌ترین مراحل در حفظ ایمنی، دقت آزمایش‌ها و جلوگیری از انتقال آلودگی‌های میکروبی است. انتخاب روش مناسب استریل‌سازی به نوع ابزار، جنس آن و کاربرد مورد نظر بستگی دارد. در این مقاله با رایج‌ترین روش‌های استریل کردن ابزار آشنا می‌شویم.

1️⃣ استریل کردن با حرارت مرطوب (اتوکلاو)

اتوکلاو یکی از شناخته‌شده‌ترین روش‌های استریل‌سازی است که با بخار آب تحت فشار انجام می‌شود. این روش برای بیشتر ابزارهای مقاوم به حرارت مانند شیشه‌آلات و ابزار فلزی مناسب است.

مزایا:

• قدرت استریل بالا

• مناسب برای حجم زیاد ابزار

• استاندارد در مراکز درمانی

محدودیت‌ها:

• زمان‌بر

• نامناسب برای ابزارهای حساس به رطوبت یا حرارت

2️⃣ استریل کردن با حرارت خشک (آون)

در این روش از دمای بالا بدون رطوبت استفاده می‌شود و بیشتر برای شیشه‌آلات آزمایشگاهی و ابزار فلزی خاص کاربرد دارد.

مزایا:

• مناسب برای شیشه و فلز

• عدم ایجاد خوردگی ناشی از رطوبت

معایب:

• دمای بالا

• زمان طولانی‌تر نسبت به اتوکلاو

3️⃣ استریل کردن شیمیایی

در این روش از مواد شیمیایی مانند الکل، فرمالین یا اتیلن اکساید برای ضدعفونی و استریل ابزار استفاده می‌شود.

مزایا:

• مناسب برای ابزار حساس به حرارت

• کاربردی در شرایط خاص

معایب:

• باقی‌ماندن مواد شیمیایی

• خطرات زیست‌محیطی و سلامتی

4️⃣ استریل کردن با اشعه (UV و گاما)

استفاده از اشعه ماورای بنفش یا گاما بیشتر برای سطوح، محیط‌ها و تجهیزات خاص کاربرد دارد.

مزایا:

• بدون حرارت

• مناسب برای محیط‌های خاص

محدودیت‌ها:

• نفوذ محدود

• مناسب نبودن برای همه ابزارها

5️⃣ استریل کردن سریع با گلس بید استریلایزر (Glass Bead Sterilizer)

گلس بید استریلایزر یکی از روش‌های سریع و کاربردی برای استریل ابزارهای فلزی کوچک مانند پنس، اسکالپل و نوک ابزارهای آزمایشگاهی است. این دستگاه با استفاده از دانه‌های شیشه‌ای و ایجاد دمای بالا، امکان استریل‌سازی بدون مواد شیمیایی را فراهم می‌کند.

مزایای گلس بید استریلایزر:

• استریل سریع در چند ثانیه

• مناسب برای ابزارهای فلزی کوچک

• بدون نیاز به مواد شیمیایی

• اشغال فضای کم (رومیزی)

برای مشاهده مشخصات و جزئیات بیشتر این دستگاه می‌توانید به صفحه
👉 گلس بید استریلایزر Steri 350
در سایت آزماکالا مراجعه کنید.

🔬 کدام روش استریل مناسب‌تر است؟

هیچ روش واحدی برای همه ابزارها وجود ندارد.

• برای حجم زیاد ابزار: اتوکلاو

• برای شیشه‌آلات: آون

• برای ابزار حساس: روش‌های شیمیایی یا اشعه

• برای استریل سریع ابزار فلزی کوچک: گلس بید استریلایزر

انتخاب درست روش استریل، هم باعث افزایش ایمنی می‌شود و هم عمر تجهیزات را بالا می‌برد.